పౌరుల సూచనలే సంస్కరణలకు మార్గం

హైదరాబాద్‌: ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పరిపాలనా సంస్కరణలను మరింత వేగవంతం చేసి, ప్రజల నుంచి వచ్చే సూచనలను ఆచరణాత్మక విధానాలుగా మార్చే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టనున్న ‘రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌’ కార్యక్రమంపై రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులతో కీలక సమావేశం నిర్వహించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ కేబినెట్‌ సెక్రటరీ డాక్టర్‌ టి.వి. సోమనాథన్‌ ఆగస్టు 10న అన్ని రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌ నిర్వహించి కార్యక్రమం లక్ష్యాలు, అమలు విధానం, రాష్ట్రాల బాధ్యతలు, కార్యాచరణ ప్రణాళికపై వివరించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఈ కార్యక్రమాన్ని 2026 అక్టోబర్‌లో ప్రారంభించనున్నట్లు కేబినెట్‌ సెక్రటరీ తెలిపారు. సంస్కరణల ప్రక్రియలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచడమే ప్రధాన ఉద్దేశమని పేర్కొన్నారు. ప్రజల నుంచి వచ్చే అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సమస్యలను కేవలం స్వీకరించడంతో కార్యక్రమం ఆగిపోకుండా వాటిని చర్చించి, ప్రాధాన్యతలను నిర్ణయించి, అమలు చేయగల సంస్కరణలుగా మార్చడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంటుందని వివరించారు.

ప్రజల స్వరాన్ని ప్రభుత్వ విధానాలతో అనుసంధానం చేసి, క్షేత్రస్థాయిలో కనిపించే మార్పులకు దారితీసేలా ఒక నిర్దిష్ట కార్యాచరణ మార్గాన్ని రూపొందించనున్నారు. ప్రజల సమస్యలను గుర్తించడం నుంచి వాటికి పరిష్కారాలను అమలు చేయడం వరకు మొత్తం ప్రక్రియను పర్యవేక్షించేలా ‘రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌’కు రూపకల్పన చేశారు.

మూడు దశల్లో అమలు

‘రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌’ కార్యక్రమాన్ని మొత్తం మూడు దశల్లో అమలు చేయనున్నారు. తొలి దశలో కార్యక్రమానికి అవసరమైన పరిపాలనా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు అధికారులు, సంబంధిత విభాగాలకు అవగాహన కల్పించనున్నారు. అనంతరం రెండో దశలో ప్రధాన కార్యక్రమాలను నిర్వహించి ప్రజల సూచనలను సేకరించడం, వాటిపై చర్చించడం, తక్షణం అమలు చేయగల సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం వంటి చర్యలు చేపడతారు. చివరి దశలో చేపట్టిన సంస్కరణల పురోగతిని పర్యవేక్షించనున్నారు.

ఆగస్టు–సెప్టెంబర్‌ 2026లో తొలి దశైన ‘ప్రిపరేషన్‌’ను నిర్వహించనున్నారు. ఈ దశలో గవర్నెన్స్‌ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేయడం, అధికారులకు అవగాహన కల్పించడం, ప్రజల్లో కార్యక్రమంపై చైతన్యం తీసుకురావడం వంటి చర్యలు చేపడతారు. కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం కోసం అవసరమైన వ్యవస్థను ఈ దశలోనే సిద్ధం చేయనున్నారు.

అక్టోబర్‌లో జనమంథన్‌

రెండో దశ అక్టోబర్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది. ఇందులో ప్రజల భాగస్వామ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. అక్టోబర్‌ 1 నుంచి అక్టోబర్‌ 31 వరకు ‘జన మంథన్‌’ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఇందులో ప్రజలు, వివిధ వర్గాల ప్రతినిధులు, సంబంధిత భాగస్వాముల నుంచి సమస్యలు, సూచనలు, అభిప్రాయాలను సేకరించనున్నారు.

ప్రభుత్వ సేవల్లో ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు, నిబంధనల్లో మార్పులు అవసరమైన అంశాలు, పరిపాలనను సులభతరం చేసే అవకాశాలు, ప్రజలకు వేగంగా సేవలు అందించే విధానాలు వంటి అంశాలను గుర్తించేందుకు ఈ ప్రక్రియ ఉపయోగపడనుంది. క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ సమస్యలను నేరుగా ప్రభుత్వ దృష్టికి తీసుకురావడమే జన మంథన్‌ ప్రధాన ఉద్దేశంగా ఉంటుంది.

విమర్శ్‌.. జన సమాధాన్‌

అక్టోబర్‌ 10 నుంచి నవంబర్‌ 30 వరకు ‘విమర్శ్‌’ మరియు ‘జన సమాధాన్‌’ కార్యక్రమాలు కొనసాగనున్నాయి. జన మంథన్‌ ద్వారా సేకరించిన సూచనలు, సమస్యలను సంబంధిత అధికారులు, నిపుణులు, భాగస్వామ్య వర్గాలతో చర్చించి సాధ్యమైన పరిష్కారాలను గుర్తించనున్నారు. ఈ దశలో తక్షణమే అమలు చేయగల ‘క్విక్‌ విన్‌’ సంస్కరణలతో పాటు మధ్యకాలిక సంస్కరణలను కూడా ముందుకు తీసుకెళ్లనున్నారు.

ప్రజల నుంచి వచ్చిన ప్రతి సూచనను వెంటనే అమలు చేయడం సాధ్యం కాకపోయినా, వాటి ప్రాధాన్యత, సాధ్యాసాధ్యాలు, ఆర్థిక ప్రభావం, పరిపాలనా అవసరాలను పరిశీలించి కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించనున్నారు. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ప్రజల సూచనలు ప్రభుత్వ ఫైళ్లలోనే నిలిచిపోకుండా క్షేత్రస్థాయిలో మార్పులకు దారితీసేలా చర్యలు చేపట్టనున్నారు.

సంకల్ప సిద్ధికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు

అక్టోబర్‌ 10 నుంచి డిసెంబర్‌ 20 వరకు ‘సంకల్ప సిద్ధి’ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించనున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా, రాష్ట్రాలు, ఇతర ఉప-జాతీయ స్థాయిల్లో కార్యక్రమాలు నిర్వహించి సంస్కరణల కార్యాచరణను మరింత వేగవంతం చేయనున్నారు. ఇప్పటికే గుర్తించిన సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకెళ్లడంతో పాటు, వివిధ శాఖల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచడం, ఉత్తమ విధానాలను పరస్పరం పంచుకోవడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.

రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ కార్యక్రమం ముగిసిన తర్వాత కూడా సంస్కరణల ప్రక్రియ కొనసాగేందుకు డిసెంబర్‌ 28, 2026 నుంచి ఫాలోఅప్‌ దశ ప్రారంభమవుతుంది. నిర్మాణాత్మక సంస్కరణల పురోగతిని నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, నిర్దేశించిన ARTలను సమర్పించడం వంటి చర్యలు ఈ దశలో చేపట్టనున్నారు. దీంతో కార్యక్రమం కేవలం కొన్ని నెలల ప్రచార కార్యక్రమంగా కాకుండా నిరంతర పరిపాలనా సంస్కరణల ప్రక్రియగా కొనసాగించేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు.

రాష్ట్రాల్లో సమన్వయ కమిటీలు

రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ విజయవంతంగా అమలు కావాలంటే కేంద్రంతో పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల చురుకైన భాగస్వామ్యం అవసరమని కేబినెట్‌ సెక్రటరీ స్పష్టం చేశారు. ప్రతి రాష్ట్రంలో స్టేట్‌ కోఆర్డినేటివ్‌ కమిటీ (SCC) ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ కమిటీకి సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి నేతృత్వం వహిస్తారు.

అదేవిధంగా కార్యక్రమ అమలును సమన్వయం చేసేందుకు ప్రతి రాష్ట్రంలో **స్టేట్‌ నోడల్‌ ఆఫీసర్‌ (SNO)**ను నియమించనున్నారు. జిల్లా స్థాయిలోనూ అవసరమైన నోడల్‌ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేస్తారు. రాష్ట్ర స్థాయి నుంచి జిల్లా స్థాయి వరకు కార్యక్రమాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసేలా బాధ్యతలను విభజించనున్నారు.

సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖలు, కేంద్ర–రాష్ట్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, క్షేత్రస్థాయి అధికార యంత్రాంగం ద్వారా సంస్కరణలను అమలు చేయనున్నారు. ప్రజల నుంచి వచ్చిన సూచనలను సంబంధిత శాఖలకు పంపించి, వాటిపై చర్యలు తీసుకునేలా పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

ప్రాంతీయ భాషల్లో రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ పోర్టల్‌

ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తృతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా **‘రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ పోర్టల్‌’**ను అందుబాటులోకి తీసుకురానుంది. ఈ పోర్టల్‌ ద్వారా ప్రజలు తమ సూచనలు, సమస్యలు, అభిప్రాయాలను ప్రభుత్వానికి తెలియజేసే అవకాశం ఉంటుంది. కార్యక్రమానికి సంబంధించిన కార్యకలాపాల పర్యవేక్షణ, సమన్వయం, సూచనల సేకరణ తదితర ప్రక్రియలు కూడా ఈ పోర్టల్‌ ద్వారా నిర్వహించనున్నారు.

ప్రజల భాగస్వామ్యం కేవలం ఆంగ్ల భాషకు పరిమితం కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించేందుకు పోర్టల్‌ను ప్రాంతీయ భాషల్లోనూ అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు. దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాలు, స్థానిక వర్గాలు, భాషాపరంగా వివిధ రాష్ట్రాల్లోని ప్రజలు కూడా తమ సూచనలను సులభంగా అందించే అవకాశం ఉంటుంది.

తెలంగాణ నుంచి ఉన్నతాధికారుల భాగస్వామ్యం

ఈ వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం తరఫున ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్‌ జాజు పాల్గొన్నారు. ఆయనతో పాటు సీనియర్‌ అధికారులు నవీన్‌ మిట్టల్‌, స్టీఫెన్‌ రవీంద్ర ఐపీఎస్‌, బి. పాపిరెడ్డి, అనుదీప్‌ దురిశెట్టి, అహ్మద్‌ నదీమ్‌, మహేష్‌ దత్‌ ఎక్కా, గౌరవ్‌ ఉప్పల్‌, స్వాతి లక్రా, దేవసేన, దివ్య దేవరాజన్‌ తదితరులు వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో పాల్గొన్నారు.

తెలంగాణలోనూ రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ కార్యక్రమానికి అవసరమైన సమన్వయ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసి, సంబంధిత ప్రభుత్వ శాఖలు, జిల్లా స్థాయి అధికారులు, క్షేత్రస్థాయి యంత్రాంగం ద్వారా కార్యక్రమాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టనుంది.

ప్రజల సూచనలను ప్రభుత్వ నిర్ణయ ప్రక్రియతో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా పరిపాలనను మరింత ప్రజా కేంద్రితంగా, పారదర్శకంగా, ఫలితాల ఆధారంగా మార్చే అవకాశం రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌ కల్పించనుంది. సమస్యలను గుర్తించడం, వాటిపై చర్చించడం, తక్షణ పరిష్కారాలను అమలు చేయడం, దీర్ఘకాలిక సంస్కరణలకు కార్యాచరణ రూపొందించడం, అనంతరం వాటి పురోగతిని పర్యవేక్షించడం వంటి సమగ్ర విధానం ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉండనుంది.

ప్రజల మాటను పాలనా సంస్కరణలకు పునాదిగా మార్చి, సూచనలను measurable reformsగా తీర్చిదిద్దడమే ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది. కేంద్రం, రాష్ట్రాలు, జిల్లా యంత్రాంగం, ప్రజలు కలిసి పనిచేస్తే పరిపాలనా వ్యవస్థలో నిర్మాణాత్మక మార్పులు తీసుకురావచ్చనే ఉద్దేశంతో ‘రిఫార్మ్‌ ఉత్సవ్‌’కు రూపకల్పన చేశారు.