నకిలీ కోర్టు ఉత్తర్వులతో 129 బెట్టింగ్ సైట్లు బ్లాక్‌!

దేశంలో డిజిటల్ కంటెంట్ నియంత్రణ వ్యవస్థలోని భద్రతా లోపాలు మరోసారి వెలుగులోకి వచ్చాయి. న్యాయస్థానాల పేరుతో సృష్టించిన నకిలీ ఉత్తర్వులను నిజమైనవిగా నమ్మిన కేంద్ర టెలికాం శాఖ (DoT) ఏకంగా 129 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయడం తీవ్ర కలకలం రేపింది. రాజస్థాన్, అలహాబాద్ హైకోర్టులు ఆయా వెబ్‌సైట్లను నిషేధించాలని ఆదేశించినట్లు పేర్కొంటూ పంపిన పత్రాల ఆధారంగా కేంద్ర శాఖ ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు (ఐఎస్‌పీలు) ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అయితే ఆ తర్వాత పత్రాల ప్రామాణికతను పరిశీలించగా అవన్నీ నకిలీవని తేలడం ప్రభుత్వ వ్యవస్థల పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. న్యాయస్థానాల అధికారిక ఉత్తర్వులుగా చెలామణి అయిన నకిలీ పత్రాల ఆధారంగా ప్రభుత్వ విభాగమే చర్యలు తీసుకోవడం ఈ ఘటనలో అత్యంత ఆందోళనకరమైన అంశంగా మారింది.

అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థ రాయిటర్స్ కథనం ప్రకారం.. ఈ మోసానికి పాల్పడిన వ్యక్తులు అత్యంత పకడ్బందీగా నకిలీ పత్రాలను రూపొందించారు. హైకోర్టుల అధికారిక లోగోలు, సీల్స్‌, న్యాయమూర్తుల సంతకాలను అనుకరిస్తూ ఉత్తర్వుల కాపీలను తయారు చేశారు. న్యాయస్థానాల అధికారిక పత్రాల మాదిరిగానే కనిపించేలా బ్లూ సీల్స్‌ను ఉపయోగించడంతో పాటు, పత్రాలపై క్యూఆర్‌ కోడ్లను కూడా ముద్రించారు. న్యాయమూర్తుల పేర్లను, అధికారిక పదవులను వినియోగించి పత్రాలకు విశ్వసనీయత కల్పించే ప్రయత్నం చేశారు. జస్టిస్ గరిమా ప్రసాద్ వంటి న్యాయమూర్తుల సంతకాలను సైతం ఫోర్జరీ చేసినట్లు ఆరోపణలు వెలువడ్డాయి. అయితే ఈ పత్రాల్లోని క్యూఆర్‌ కోడ్లను స్కాన్ చేయగా, సంబంధిత ఉత్తర్వులకు బదులుగా ఇతర పాత కేసులకు సంబంధించిన వివరాలు కనిపించాయి. దీంతో పత్రాల వెనుక ఉన్న మోసం బయటపడింది.

ఈ నకిలీ ఉత్తర్వులను ప్రభుత్వానికి చేరవేయడానికి మోసగాళ్లు మరో ఎత్తుగడ వేశారు. న్యాయ నిపుణులు, న్యాయస్థానాలకు సంబంధించిన అధికారిక వ్యక్తుల పేర్లతో పోలిన ఈమెయిల్‌ ఐడీలను సృష్టించి, వాటి ద్వారా కేంద్ర టెలికాం శాఖకు సందేశాలు పంపినట్లు సమాచారం. ఆయా ఈమెయిల్స్‌తో పాటు జతచేసిన నకిలీ ఉత్తర్వులను పరిశీలించకుండానే సంబంధిత అధికారులు వాటిని ప్రామాణిక పత్రాలుగా పరిగణించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అనంతరం కంటెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ (CMS) ద్వారా ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు ఆదేశాలు వెళ్లాయి. ఫలితంగా దేశవ్యాప్తంగా 129 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లకు యాక్సెస్ నిలిపివేయబడింది. ఒకవైపు ఆన్‌లైన్ బెట్టింగ్ నియంత్రణకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, మరోవైపు నకిలీ న్యాయస్థాన ఉత్తర్వుల ఆధారంగా నిషేధాలు అమలుకావడం డిజిటల్ నియంత్రణ ప్రక్రియలోని లోపాలను బయటపెట్టింది.

ఈ వ్యవహారంపై అలహాబాద్ హైకోర్టు ఫిర్యాదు చేయడంతో సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు రంగంలోకి దిగారు. నకిలీ ఉత్తర్వుల తయారీ, న్యాయమూర్తుల సంతకాల ఫోర్జరీ, అధికారిక ముద్రల దుర్వినియోగం, ప్రభుత్వ అధికారులను తప్పుదారి పట్టించడం వంటి అంశాలపై విచారణ ప్రారంభించారు. ఈ మోసానికి పాల్పడిన వ్యక్తులు ఎవరు? నకిలీ ఈమెయిల్‌ ఖాతాలను ఎక్కడి నుంచి నిర్వహించారు? పత్రాలను తయారు చేయడానికి న్యాయస్థానాల సమాచారాన్ని ఎలా సేకరించారు? ప్రభుత్వ వ్యవస్థలోకి నకిలీ ఉత్తర్వులు ఎలా ప్రవేశించాయి? అనే కోణాల్లో దర్యాప్తు సాగుతోంది. ఇందులో భాగంగా కేంద్ర టెలికాం శాఖకు సంబంధించిన డిజిటల్ లాగ్స్‌, ఈమెయిల్‌ సమాచారంతో పాటు కంటెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్‌లో నమోదైన వివరాలను పరిశీలించే అవకాశం ఉంది. ఫోర్జరీ, మోసం తదితర నేరాలకు సంబంధించి ఆధారాలను సేకరిస్తున్నారు.

ఈ ఘటన డిజిటల్ హక్కులు, ప్రభుత్వ అధికారాల వినియోగం, న్యాయవ్యవస్థ ప్రతిష్ఠకు సంబంధించిన కీలక ప్రశ్నలను ముందుకు తెచ్చింది. ఒక వెబ్‌సైట్‌ను బ్లాక్ చేయడం వల్ల దాని నిర్వాహకులకే కాకుండా సంబంధిత వినియోగదారులు, వ్యాపార భాగస్వాములు, ఇతర వర్గాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి కీలక నిర్ణయం తీసుకునే ముందు ఉత్తర్వుల అసలు ప్రతిని న్యాయస్థానం అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో పరిశీలించడం, కేసు నంబరు, తేదీ, ధర్మాసనం వివరాలు సరిపోల్చడం, సంబంధిత రిజిస్ట్రీ నుంచి ధ్రువీకరణ పొందడం వంటి కనీస చర్యలు అవసరం. ముఖ్యంగా న్యాయమూర్తుల సంతకాలు, కోర్టు సీల్స్‌ ఉన్నాయన్న కారణంతోనే పత్రాలను నిజమైనవిగా పరిగణించడం ప్రమాదకరమని సైబర్‌ భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

నకిలీ ఉత్తర్వులను గుర్తించడంలో జరిగిన వైఫల్యంపై పౌర సమాజ ప్రతినిధులు, న్యాయ నిపుణులు, సాంకేతిక రంగానికి చెందిన వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ శాఖలు డిజిటల్ ఆదేశాలను అమలు చేసే ముందు వాటి ప్రామాణికతను నిర్ధారించే బహుళస్థాయి వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని అభిప్రాయపడుతున్నాయి. న్యాయస్థానాల పేర్లను ఉపయోగించి ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయగలిగితే, భవిష్యత్తులో మరింత తీవ్రమైన దుర్వినియోగాలకు అవకాశం ఉంటుందని హెచ్చరిస్తున్నారు. 129 వెబ్‌సైట్ల బ్లాకింగ్‌తో బయటపడిన ఈ ఉదంతం కేవలం సైబర్‌ మోసం మాత్రమే కాదు.. ప్రభుత్వ డిజిటల్ వ్యవస్థల్లో ధ్రువీకరణ, బాధ్యత, పారదర్శకత ఎంత కీలకమో స్పష్టం చేసిన ఘటనగా నిలిచింది.