ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌కు కేంద్రం బ్రేక్‌!

తెలంగాణ భవిష్యత్‌ ప్రాజెక్టుకు కేంద్రం వద్ద ఎందుకీ జాప్యం?

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక, పారిశ్రామిక రూపురేఖలను మార్చగల ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల్లో హైదరాబాద్‌ రీజినల్‌ రింగ్‌ రోడ్‌ (ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌) ఒకటి. హైదరాబాద్‌ చుట్టూ విస్తరిస్తున్న పట్టణీకరణకు దిశానిర్దేశం చేయడంతో పాటు పారిశ్రామిక కారిడార్లు, ఫ్యూచర్‌ సిటీ, కొత్త పెట్టుబడులు, ఉపాధి అవకాశాలకు ఈ రహదారి కీలక మౌలిక వసతిగా మారుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అలాంటి ప్రాజెక్టులో దక్షిణ భాగం ఎలైన్‌మెంట్‌ ప్రతిపాదనలు కేంద్రం వద్ద పెండింగ్‌లో పడిపోవడం ఇప్పుడు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వేల కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడులు, విస్తృత భూసేకరణ, ఏడు జిల్లాల భవిష్యత్‌ అభివృద్ధితో ముడిపడి ఉన్న ప్రాజెక్టు ఒక కీలక అనుమతి కోసం నిలిచిపోవడం పాలనాపరమైన సమన్వయ లోపాలను ప్రశ్నిస్తోంది.

201 కిలోమీటర్ల మార్గానికి అనుమతి ఎప్పుడొస్తుంది?

యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా తంగడ్‌పల్లి నుంచి సంగారెడ్డి వరకు సుమారు 201 కిలోమీటర్ల మేర ఆరు వరుసల గ్రీన్‌ఫీల్డ్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేగా ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్మించాలనే ప్రతిపాదన ఉంది. ఈ మార్గం ఫ్యూచర్‌ సిటీతో పాటు ఏడు జిల్లాల్లోని సుమారు 55 ప్రాంతాలను అనుసంధానించేలా రూపొందించాలని భావిస్తున్నారు. ఒకసారి పూర్తయితే హైదరాబాద్‌ నగరంపై పెరుగుతున్న రవాణా ఒత్తిడిని తగ్గించడంతో పాటు ప్రాంతీయంగా పరిశ్రమలు, గిడ్డంగులు, లాజిస్టిక్స్‌, వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు కొత్త అవకాశాలు తెరుచుకునే అవకాశం ఉంది.

కానీ ఇంతటి కీలక ప్రాజెక్టు ప్రస్తుతం కాగితాల దశలోనే కీలకమైన అడ్డంకిని ఎదుర్కొంటోంది. దక్షిణ భాగానికి సంబంధించిన ఎలైన్‌మెంట్‌ ప్రతిపాదనలకు కేంద్ర స్థాయిలో తుది ఆమోదం లభించకపోవడంతో తదుపరి ప్రక్రియ ముందుకు కదలడం లేదన్నది ప్రధాన సమస్య. ఉత్తర భాగానికి ఇప్పటికే కేంద్రం నుంచి ముందడుగు పడిన నేపథ్యంలో దక్షిణ భాగం విషయంలో ఏర్పడిన జాప్యం సహజంగానే ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తోంది.

ఉత్తర భాగానికి వేగం.. దక్షిణ భాగానికి ఎందుకు జాప్యం?

ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ ఉత్తర భాగాన్ని భారత్‌మాల పరియోజన కింద ఎన్‌హెచ్‌ఏఐ ద్వారా చేపడుతున్న నేపథ్యంలో రెండు భాగాలను సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయాలన్నది తెలంగాణ ప్రభుత్వ వాదన. ఒక భాగం ముందుకు సాగి మరో భాగం అనుమతుల కోసం నిలిచిపోతే మొత్తం రింగ్‌రోడ్‌ లక్ష్యమే దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. రహదారి ఒక వైపు పూర్తయి మరో వైపు నిర్మాణం ఆలస్యమైతే దాని ద్వారా రావాల్సిన సమగ్ర రవాణా ప్రయోజనాలు ఆలస్యమవుతాయి.

ఇది కేవలం రోడ్డు నిర్మాణానికి సంబంధించిన అంశంగా చూడలేం. హైదరాబాద్‌ చుట్టూ భవిష్యత్‌ నగరీకరణ, పారిశ్రామిక విస్తరణ, కొత్త పట్టణాల అభివృద్ధి, సరుకు రవాణా వ్యవస్థలతో ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌కు ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉంది. అందువల్ల కేంద్రం, రాష్ట్రం మధ్య సమన్వయం మరింత వేగంగా జరగాల్సిన అవసరం ఉంది.

2,010 హెక్టార్ల భూసేకరణ.. అసలు సవాలు ఇక్కడే

దక్షిణ భాగం నిర్మాణానికి సుమారు 2,010 హెక్టార్ల భూమిని సేకరించాల్సి ఉంటుందని ప్రతిపాదనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇంత భారీ స్థాయిలో భూసేకరణ అనేది సాధారణ ప్రక్రియ కాదు. రైతులు, భూమి యజమానులు, గ్రామాలు, స్థానిక సంస్థలు, పరిశ్రమలు వంటి అనేక వర్గాల ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. సరైన పరిహారం, పారదర్శక విధానం, పునరావాసం వంటి అంశాలపై స్పష్టత లేకపోతే భవిష్యత్తులో వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.

అందుకే ఎలైన్‌మెంట్‌ ఖరారు చేసే దశలోనే అన్ని అంశాలను శాస్త్రీయంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. అయితే అదే సమయంలో అనుమతుల పేరుతో ప్రాజెక్టును నిరవధికంగా నిలిపివేయడం కూడా సరైన పరిష్కారం కాదు. భూసేకరణ సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి ప్రత్యామ్నాయాలు రూపొందించాలి. ప్రజల అభ్యంతరాలను పరిష్కరిస్తూనే ప్రాజెక్టు వేగాన్ని కొనసాగించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉంది.

ఫ్యూచర్‌ సిటీకి ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ వెన్నెముక

హైదరాబాద్‌ భవిష్యత్‌ అభివృద్ధిలో ఫ్యూచర్‌ సిటీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం లభిస్తున్న నేపథ్యంలో దక్షిణ ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది. పెట్టుబడిదారులు ఒక ప్రాంతాన్ని ఎంపిక చేసేటప్పుడు రహదారులు, రవాణా, విమానాశ్రయ అనుసంధానం, లాజిస్టిక్స్‌ వంటి మౌలిక వసతులను కీలకంగా పరిగణిస్తారు. ఈ నేపథ్యంలో వేగవంతమైన ప్రాంతీయ రవాణా మార్గం ఉంటే పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలకు అనుకూల వాతావరణం ఏర్పడుతుంది.

కానీ ప్రాజెక్టు ఎప్పుడు మొదలవుతుందో, ఎలైన్‌మెంట్‌ ఎప్పుడు ఖరారవుతుందో స్పష్టత లేకపోతే పెట్టుబడి ప్రణాళికలపై కూడా అనిశ్చితి ఏర్పడుతుంది. భవిష్యత్‌ నగర నిర్మాణాన్ని ప్రకటించడం ఒక విషయం.. దానికి అవసరమైన రహదారి, రవాణా మౌలిక వసతులను సమయానికి సిద్ధం చేయడం మరో విషయం. రెండింటి మధ్య సమన్వయం లేకపోతే భారీ ప్రాజెక్టుల లక్ష్యాలు కాగితాలకే పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.

వేల కోట్ల ప్రాజెక్టుకు రాజకీయాలకు అతీతంగా నిర్ణయం అవసరం

ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ వంటి దీర్ఘకాలిక మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులను రాజకీయ విమర్శలకు అతీతంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రాన్ని ఒప్పించాలి; కేంద్రం కూడా రాష్ట్ర ప్రతిపాదనలను వేగంగా పరిశీలించి సాధ్యమైన చోట నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. ఎలైన్‌మెంట్‌పై అభ్యంతరాలు ఉంటే వాటిని స్పష్టంగా తెలియజేసి సవరణలకు అవకాశం ఇవ్వాలి. కానీ ఫైళ్లు ఒక కార్యాలయం నుంచి మరో కార్యాలయానికి తిరుగుతూ కాలయాపన జరిగితే నష్టం చివరికి రాష్ట్ర ప్రజలకే.

తెలంగాణ అభివృద్ధికి కీలకమైన ప్రాజెక్టు విషయంలో కేంద్రం–రాష్ట్రం పరస్పరం నిందలు వేసుకునే రాజకీయ ధోరణికి బదులు సమన్వయంతో ముందుకు సాగాలి. దక్షిణ ఆర్‌ఆర్‌ఆర్‌ ఎలైన్‌మెంట్‌పై తుది నిర్ణయం ఎప్పటిలోగా వస్తుంది? భూసేకరణ ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది? నిర్మాణానికి ఆర్థిక నమూనా ఏమిటి? ఉత్తర, దక్షిణ భాగాలను ఏ కాలపట్టికలో పూర్తి చేస్తారు? అనే ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వాలు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఇవ్వాలి.