సింధు జలాలపై భారత్ కు పాక్ హెచ్చరిక

---

• భారత్ నిర్ణయంపై పాక్ తీవ్ర అభ్యంతరం
• సింధు నదే పాక్‌కు జీవనాధారమన్న బిలావల్
• ఉగ్రవాదమే అసలు సమస్య అని భారత్ స్పష్టీకరణ
• జల ఒప్పందాన్ని రాజకీయ ఆయుధంగా మార్చొద్దని పాక్ వ్యాఖ్యలు
• భారత్–పాక్ మధ్య దౌత్య ఉద్రిక్తతలకు కొత్త మలుపు

---

జ్ఞానతెలంగాణ,నేషనల్ బ్యూరో ప్రతినిధి :

సింధు నదీ జలాల ఒప్పందం అంశం మరోసారి భారత్–పాకిస్థాన్ మధ్య దౌత్యపరమైన ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రబిందువుగా మారింది. 1960లో ప్రపంచ బ్యాంకు మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందాన్ని ఏకపక్షంగా నిలిపివేయడం అంతర్జాతీయ చట్టాలకు విరుద్ధమని పాకిస్థాన్ తీవ్రంగా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఇస్లామాబాద్‌లో నిర్వహించిన ప్రత్యేక సదస్సులో పాకిస్థాన్ ఉప ప్రధాని ఇషాక్ దార్, పాకిస్థాన్ పీపుల్స్ పార్టీ అధ్యక్షుడు బిలావల్ భుట్టో జర్దారీ భారత్ వైఖరిని తీవ్రంగా విమర్శించారు. సింధు నది పాకిస్థాన్‌కు కేవలం ఒక నది మాత్రమే కాదని, కోట్లాది ప్రజల తాగునీటి అవసరాలు, వ్యవసాయం, ఆర్థిక వ్యవస్థ, జీవన విధానం మొత్తం ఈ నదిపైనే ఆధారపడి ఉందని బిలావల్ పేర్కొన్నారు. నీటి హక్కులను కాలరాస్తూ తీసుకునే ఏ నిర్ణయాన్నీ పాకిస్థాన్ అంగీకరించదని, అవసరమైతే అంతర్జాతీయ వేదికలపై పోరాటం కొనసాగిస్తామని హెచ్చరించారు. సింధు జలాలను రాజకీయ ఒత్తిడికి లేదా వ్యూహాత్మక ఆయుధంగా ఉపయోగించే ప్రయత్నాలు ప్రపంచ శాంతికి ప్రమాదకరమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అంతర్జాతీయ జలాల వినియోగానికి సంబంధించి మరింత బలమైన చట్టపరమైన వ్యవస్థ అవసరమని కూడా సూచించారు. ఉప ప్రధాని ఇషాక్ దార్ మాట్లాడుతూ, ప్రపంచ బ్యాంకు ఆధ్వర్యంలో కుదిరిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందాన్ని ఏ దేశమూ తన ఇష్టానుసారంగా రద్దు చేయలేదని, అలాంటి చర్యలు అంతర్జాతీయ న్యాయవ్యవస్థ విశ్వసనీయతనే ప్రశ్నార్థకం చేస్తాయని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు భారత్ మాత్రం తన వైఖరిలో ఎలాంటి మార్పు లేదని స్పష్టం చేస్తోంది. 2025 ఏప్రిల్ 22న జమ్ముకశ్మీర్‌లోని పహల్గామ్ ప్రాంతంలో జరిగిన ఉగ్రదాడిలో 26 మంది పర్యాటకులు ప్రాణాలు కోల్పోయిన ఘటన అనంతరం సరిహద్దు దాటి వస్తున్న ఉగ్రవాదాన్ని అరికట్టడంలో పాకిస్థాన్ విఫలమైందని భారత్ ఆరోపించింది. ఈ నేపథ్యంలో సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ఉగ్రవాదానికి ఆశ్రయం, ప్రోత్సాహం కొనసాగుతున్నంత వరకు సాధారణ సంబంధాలు, ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలు కొనసాగించడం సాధ్యం కాదని భారత్ స్పష్టం చేసింది. ఉగ్రవాదాన్ని పూర్తిగా అరికట్టి విశ్వాసపూర్వక వాతావరణాన్ని పునరుద్ధరించిన తర్వాతే తదుపరి నిర్ణయాలు తీసుకుంటామని భారత ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది. పాకిస్థాన్ మాత్రం ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా తిరస్కరిస్తూ, పహల్గామ్ ఘటనతో తమకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని చెబుతోంది. అయినప్పటికీ ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారాయి. అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించేందుకు పాకిస్థాన్ ప్రయత్నిస్తుండగా, ఉగ్రవాదమే అసలు సమస్య అని భారత్ ప్రపంచ దేశాలకు వివరిస్తోంది. సింధు జలాల ఒప్పందం ప్రకారం రావి, బియాస్, సట్లెజ్ నదుల జలాలపై భారత్‌కు పూర్తి హక్కులు ఉండగా, సింధు, జీలం, చీనాబ్ నదుల జలాల వినియోగంలో పాకిస్థాన్‌కు ప్రధాన హక్కులు కల్పించబడ్డాయి. స్వాతంత్ర్యం అనంతరం ఇరు దేశాల మధ్య అనేక యుద్ధాలు జరిగినప్పటికీ ఈ ఒప్పందం నిరంతరాయంగా కొనసాగింది. అయితే ప్రస్తుతం ఉగ్రవాదం, సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు, పరస్పర ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందం భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. ఒకవైపు అంతర్జాతీయ చట్టాలను పాకిస్థాన్ ప్రస్తావిస్తుండగా, మరోవైపు ఉగ్రవాదాన్ని నిర్మూలించడమే శాశ్వత పరిష్కారానికి మార్గమని భారత్ స్పష్టం చేస్తోంది. దక్షిణాసియాలో శాంతి, భద్రత, జలవనరుల నిర్వహణ, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ఈ వివాదం దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. నదీ జలాల అంశం ఇప్పుడు కేవలం వనరుల పంపకాలకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా దౌత్యం, భద్రత, అంతర్జాతీయ న్యాయం, ప్రాంతీయ రాజకీయాల కేంద్రబిందువుగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ఇరు దేశాలు తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలు దక్షిణాసియా రాజకీయ పరిణామాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.