యుజిసి సమానత్వ చట్టంపై సుప్రీం కోర్టు స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం తప్పనిసరి-ఆర్.పి.ఐ (బి.ఎ)

by shrikanth nallolla · February 6, 2026

యుజిసి సమానత్వ నియమావళి 2026 మరియు సామాజిక న్యాయంపై ద్వంద్వ పోరాటం చేస్తే బహుజనులు తాము కూర్చున్న కొమ్మను తామే నరికినట్లు అవుతుంది. సామాజిక న్యాయం అనేవి రాజ్యాంగ ఆధారాలు అయినప్పటికీ, అవి అమలు స్థాయిలో ఎల్లప్పుడూ సుప్రీంకోర్టు తీర్పులతో తీవ్రమైన ఇబ్బందులకు గురవుతున్నాయి. యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ రూపొందించిన ‘ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో సమానత్వ పెంపుదల నియమావళి – 2026’ (Promotion of Equity in Higher Education Institutions Regulations, 2026) ఇటువంటి ద్వంద వైఖరికి ప్రతీక. ఒకవైపు, సుప్రీం కోర్టు 2019లో రోహిత్ వేముల ఎస్సీ మరియు పాయల్ తడ్వి ఎస్టి ఆత్మహత్యల సందర్భంగా యూజీసీని సమానత్వ చట్టం తీసుకురావాలని ఆదేశించింది. మరోవైపు, అదే కోర్టు 2026 జనవరి 29న ఈ నియమావళిని “అస్పష్టం” మరియు “సమాజాన్ని విభజిస్తుంది” అని స్టే విధించింది. ఇది ఎక్కడ న్యాయం? ఈ పరిస్థితి ఏ దేశంలో అయినా ఉంటుందా? సుప్రీంకోర్టు సమానత్వపు చట్టాన్ని తీసుకురావాలని ఆదేశించి, అదే కోర్టు స్టే విధించడం ఏ దేశంలో సాధ్యం కాదు, కేవలం భారతదేశంలోనే ఈ పరిస్థితిని మనం చూడవచ్చు. ఇదే అత్యంత విచారకరమైన, దురదృష్టకరమైన అగ్రహారంతో నింపబడిన సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల యొక్క ప్రతిభ. ఈ ఆధిపత్యం, మనువాద భావజాలం, మరియు రాజకీయ-మీడియా ప్రభావాలను బయటపెడుతుంది.

సుప్రీం కోర్టు తీర్పు, బహుజన నాయకులలో ఎవరు సత్యంగా ఉన్నారో, ఎవరు అసత్యవంతులుగా ఉన్నారో మీడియా-రాజకీయ రియాక్షన్స్, సమాజ్వాది పార్టీ యొక్క చారిత్రక వ్యతిరేకత, దక్షిణ నాయకుల తేడా, బహుజనుల కర్తవ్యం పరిగణలోకి తీసుకుని విమర్శనాత్మకంగా చూడవలసి ఉంటుంది. సుప్రీంకోర్టు యుజిసి సమానత్వపు చట్టం ఎస్సీ ఎస్టీ ఓబీసీ మైనారిటీ మహిళల దివ్యాంగులు కోసం నిర్దేశించింది. ఇది కేవలం ఎస్సీ, ఎస్టీల కోసం ఉద్దేశింపబడింది కాదు.

సుప్రీంకోర్టు స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం నిర్మాణానికి దశలవారీ ఆలోచన సరళిని సమానత్వం కోసం పిలుపునిస్తుంది. ఈ ఉద్యమం అవసరం ఎందుకంటే, సుప్రీంకోర్టు స్టే వివక్ష బాధితుల గొంతును అణచివేస్తుంది తిరిగి మనువాదాన్ని కొనసాగిస్తుంది.

నిరంతర కులవివక్షత నియమావళి ఉద్దేశం విమర్శనాత్మక దృక్పథం:
భారతదేశంలో విద్యా సంస్థలు “అగ్రహారాలు”లా ఉన్నాయని అవి కుల వివక్షకు ఆలవాలంగా మారాయి. 1990ల మండల్ కమిషన్ సిఫారసులు OBCలకు 27% రిజర్వేషన్లు తీసుకువచ్చినప్పటికీ, 2006లో కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో అమలు తర్వాత వివక్ష పెరిగింది. రోహిత్ వేముల (దళిత విద్యార్థి, 2016) మరియు పాయల్ తడ్వి (ఆదివాసి విద్యార్థిని, 2019) ఆత్మహత్యలు ఈ వివక్షకు ప్రతీకలు, ఇవి ద్రోణాచార్య-ఏకలవ్య ద్రోహంలో కుల ఆధిపత్యాన్ని చూపిస్తాయి. ఎన్సీఆర్బి డేటా ప్రకారం, 2019-2024 మధ్య వివక్ష కేసులు 118% పెరిగాయి. ఈ సందర్భంలో, రాధికా వేముల మరియు ఆబేదా సలీం తడ్వి 2019లో సుప్రీం కోర్టులో పిటిషన్ రిట్ పిటిషన్ సివిల్ నెంబర్ 797/2019 దాఖలు చేశారు, యుజిసి కఠిన చర్యలు తీసుకోమని కోరారు.

యుజిసి 2026 నియమావళి ఈ పిటిషన్ ఆధారంగా జనవరి 13న నోటిఫై చేయబడింది. ఉద్దేశం: ఉన్నత విద్యలో ఎస్సీ ఎస్టీ ఓబీసీ మహిళలు, దివ్యాంగులు, ఈడబ్ల్యూఎస్ వివక్షను నిరోధించడం. ముఖ్య అంశాలు: Equal Opportunity Committees, Equity Squads, ఫిర్యాదులకు 15-7 రోజుల టైమ్‌లైన్, నాన్-కంప్లయన్స్‌కు లైసెన్స్ రద్దు. ఇది 2012 నియమావళిని మెరుగుపరచింది, మొట్టమొదటిసారిగ ఓబీసీలను ఈ చట్టంలో కలిపింది. విమర్శనాత్మకంగా, ఇది అవసరమైనది. జనరల్ కేటగిరీ మినహాయింపు వల్ల విభజన ఆరోపణలు వచ్చాయి. అయితే, సమాజం ఇప్పటికే కులంతో విభజనలో ఉంది. ఈ నియమావళి సరిచేయడానికి ప్రయత్నం మాత్రమే. ఇది ఆదిపత్య కులాలు “గుత్తాధిపత్యం”ను ఛాలెంజ్ చేస్తుంది, కానీ స్టే దానిని కొనసాగిస్తుంది.

సుప్రీం కోర్టు తీర్పు: ఆదేశం మరియు స్టే మధ్య ద్వంద నీతి: సుప్రీం కోర్టు 2019 పిటిషన్‌లో యూజీసీని సమానత్వ చట్టం తీసుకురావాలని ఆదేశించింది, కానీ 2026 జనవరి 29న అదే బెంచ్ సుప్రీంకోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయమాల్య బాగ్చి) స్టే విధించింది. కారణాలు: నియమావళి అస్పష్టంగా ఉంది కనుక దుర్వినియోగం అవకాశం, సమాజాన్ని విభజిస్తుంది. స్టే మార్చి 19 వరకు అమలులో ఉంటుంది, నియమావళిని రివైజ్ చేయమని కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది.

విమర్శనాత్మకంగా, ఇది పెద్ద చోద్యం. సుప్రీం కోర్టు ఒకవైపు వివక్షను అంగీకరిస్తూ చట్టం చెయ్యమని ఆదేశిస్తుంది, మరోవైపు అదే చట్టాన్ని స్టే చేస్తుంది. ఇది ఆదిపత్య కులాల ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగించే మనువాద భావజాలానికి సంకేతం. సుప్రీం కోర్టు తీర్పులు ఆదిపత్య కులాలకు అనుకూలంగా ఉన్నాయని విమర్శలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ కూడా “సమాజ విభజన” వాదన వివక్ష బాధితుల గొంతును అణచివేస్తుంది. కోర్టు డ్రాఫ్టింగ్ లోపాలను సరిచేయడానికి స్టే ఇవ్వడం సరైనదే కానీ, ఇది వివక్ష పెరుగుదల (118%)ను విస్మరిస్తుంది. ఇది జుడిషియల్ లొంగుబాటు, ఆదిపత్య కులాలకు ఒత్తిడికి లొంగిపోవడం. స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం అవసరం, ఎందుకంటే ఇది సామాజిక న్యాయాన్ని అడ్డుకుంటుంది.

బహుజన నాయకుల వైఖరి:
బాలాసాహెబ్ ప్రకాశ్ అంబేడ్కర్: సుప్రీమ్ స్టేను ఆందోళనకరమైన న్యాయపరమైన లొంగుబాటు “troubling judicial capitulation” అని విమర్శించారు. సమాజం ఇప్పటికే కులంతో విభజనలో ఉందని, సమానత్వపు నియమావళి రక్షణ కవచం అని అన్నారు. రోహిత్, పాయల్ జ్ఞాపకాలను అవమానిస్తుందని బాధపడ్డారు.

చంద్రశేఖర్ ఆజాద్: స్టేను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం బలహీన వాదనలు చేసిందని, వివక్ష పెరుగుదలను చెప్పటానికి సుప్రీంకోర్టులో బలహీనమైన వాదన చేసిందని ఆరోపించారు. బహుజనుల హక్కుల కోసం పోరాటం చేస్తామని హెచ్చరించారు.

అఖిలేష్ యాదవ్ సమాజ్ వాది పార్టీ: సుప్రీమ్ స్టేను స్వాగతించారు. న్యాయం అందరికీ సమానంగా ఉండాలని, చట్టాలు సమాజాన్ని విభజించకూడదని అన్నారు. విమర్శనాత్మకంగా, ఇది మూర్ఖత్వం. ఈ చట్టంలో ఓబీసీలు ఉన్నప్పటికీ ఓబీసీలు యూనివర్సిటీలో ఎదుర్కొంటున్న వివక్షతకు అనేక ఉదాహరణలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన మనువాదాన్ని తన భుజాలపైన మోస్తున్నాడు.

ఎస్పీ యొక్క చారిత్రక వ్యతిరేకత: ఎస్పీ మొదటి నుండి ఎస్సీ ఎస్టీలకు వ్యతిరేకంగా ఉంది. 2012లో 117th అమెండ్‌మెంట్ బిల్ (ప్రమోషన్ రిజర్వేషన్)పై ఎస్పీ ఎంపీలు కాగితాలు చించి వేశారు, ఓబీసీలకు నష్టం” అని వ్యతిరేకించారు. ములాయం సింగ్ యాదవ్ హిందుత్వ భావజాలానికి దగ్గరగా ఉన్నారని విమర్శలున్నాయి. అఖిలేష్ సుప్రీమ్ స్టే స్వాగతం ఈ వ్యతిరేకతకు కొనసాగింపు. ఎస్పీ తరచూ కాంగ్రెస్ లేదా బిజెపితో పొత్తులు పెట్టుకుంటుంది. దేశంలో ఏ పార్టీ అయినా బిజెపితో పొత్తు పెట్టుకుంటే అది ఎస్సీ ఎస్టీ మైనార్టీలకు పూర్తిగా వ్యతిరేకమైన భావజాలం కలిగి ఉందని అర్థం చేసుకోవచ్చు. మన ఆంధ్రప్రదేశ్లో వైసిపి టిడిపి తెలంగాణలో టిఆర్ఎస్ బిజెపితో ఎప్పుడూ చెలిమి చేస్తూనే ఉన్నాయి.

దక్షిణ భారత ఓ బి సి నాయకుల వైఖరి: సిద్ధరామయ్య (కర్నాటక), పినరాయి విజయన్ (కేరళ), స్టాలిన్ (తమిళనాడు) ఎస్సీ ఎస్టీలతో కలిసి మనువాద వ్యతిరేక ఉద్యమాలు చేస్తారు. సిద్ధరామయ్య అహిందా అలయన్స్, విజయన్ సామాజిక సమానత్వం, స్టాలిన్ పెరియార్ భావజాలం ప్రకారం పనిచేస్తారు.

అఖిలేష్‌ యాదవ్ ఎప్పుడూ తేడాగానే ఉంటాడు: ఆయన ఓబిసి ప్రాధాన్యతలకు మాత్రమే ప్రాధాన్యం ఇస్తాడు, అగ్రకులాలతో చేయి కలుపుతాడు. విమర్శనాత్మకంగా, ఇది ఉత్తర-దక్షిణ రాజకీయాల తేడాను చూపిస్తుంది — దక్షిణాది బహుజన ఐక్యతకు మార్గదర్శకం.

మనువాద మీడియా-రాజకీయ రియాక్షన్స్: ప్రధాన మీడియా మనువాద చేతుల్లో ఉండి స్టేను సమర్థిస్తూ, నియమావళిని “సమాజ విభజన” అని చిత్రీకరిస్తుంది. సోషల్ మీడియాలో ట్రోలింగ్ పెరిగింది. బిజెపి మతతత్వంతో (హిందూ ఐక్యత పేరుతో) దుమారం లేపుతుంది. ఉత్తర భారతంలో ప్రొటెస్ట్స్ పెరిగాయి, ఇది 2027 ఉత్తర ప్రదేశ్ ఎలక్షన్స్‌కు లింక్ అయి ఉంది. విమర్శనాత్మకంగా, ఇది మనువాద మీడియా ఆధిపత్యాన్ని చూపిస్తుంది. వివక్ష బాధితుల గొంతును అణచివేస్తూ, హిందూ ఐక్యతను ప్రచారం చేస్తుంది. BJP అధికారంలో మనువాద భావజాలం పెరిగింది, ఇది బహుజనులను ప్రాణ త్యాగం చేసే సైనికుల వలె ఉపయోగిస్తుంది కానీ, వారి హక్కులను విస్మరిస్తుంది.

సుప్రీమ్ స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం నిర్మాణం: దశలవారీ ఆలోచన సరళి
స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం నిర్మాణం అవసరం, ఎందుకంటే ఇది సామాజిక న్యాయాన్ని అడ్డుకుంటుంది.

అవగాహన మరియు మొబిలైజేషన్ రోహిత్, పాయల్ కేసులు, వివక్ష పెరుగుదల (118%)ను సోషల్ మీడియా, వెబినార్లు, సమావేశాల ద్వారా ప్రచారం చేయాలి. మనువాద మీడియా ప్రభావాన్ని విమర్శిస్తూ, బహుజనులలో ఐక్యత పెంచాలి. దక్షిణ నాయకులు (సిద్ధరామయ్య, విజయన్, స్టాలిన్)లా ఎస్సీ ఎస్టీ బీసీ అలయన్స్ నిర్మాణం.
లీగల్ మరియు పార్లమెంటరీ ప్రెషర్: సుప్రీం కోర్టులో కౌంటర్ పిటిషన్స్ దాఖలు చేయాలి, స్టేను “జుడిషియల్ చోద్యం” అని విమర్శించాలి. పార్లమెంట్‌లో ఓబిసి, ఎస్సీ ఎస్టీ ఎంపీలతో అలయన్స్, కుల గణన డిమాండ్. అఖిలేష్ లాంటి సమతుల్య స్టాండ్స్‌ను విమర్శిస్తూ, ఎస్పీ యొక్క చారిత్రక వ్యతిరేకతను ఎక్స్‌పోజ్ చేయాలి.
ప్రజా ప్రదర్శనలు అంతర్జాతీయ సపోర్ట్ ర్యాలీలు, స్ట్రైక్‌లు, హ్యాష్‌ట్యాగ్ క్యాంపెయిన్లు (ఉదా., #LiftUGCStay). ఆజాద్, అంబేడ్కర్ లాంటి నాయకులతో కలిసి పనిచేయాలి. అంతర్జాతీయ సంస్థలు (UN, Amnesty)తో సంప్రదించి, కుల వివక్షను హ్యూమన్ రైట్స్ ఇష్యూగా చూపాలి.
క్యాంపస్‌లలో సమానత్వ సెంటర్లు ఏర్పాటు, కుల గణన డిమాండ్. బిజెపి మతతత్వాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, ఎలక్షన్స్‌లో బహుజన ఓటు మొబిలైజ్ చేయాలి.

విమర్శనాత్మకంగా, ఈ స్ట్రాటజీ మనువాదాన్ని ఎదుర్కొనడానికి అవసరం, కానీ బహుజన ఐక్యత లేకుండా విఫలమవుతుంది. అఖిలేష్ లాంటి స్టాండ్స్ ఉద్యమాన్ని బలహీనపరుస్తాయి, దక్షిణ నాయకులు మార్గదర్శకులు.

సమానత్వం కోసం పిలుపు
సుప్రీం కోర్టు చోద్యం భారత సామాజిక న్యాయ వ్యవస్థలోని లోపాలను బయటపెడుతుంది. స్టే ఎత్తివేత కోసం ప్రజా ఉద్యమం నిర్మాణం బహుజనుల కర్తవ్యం. ఇది మనువాదాన్ని వీడి, రాజ్యాంగ సమానత్వాన్ని సాకారం చేయడానికి అవసరమైన పోరాటం.