సంక్రాంతి పండుగ – గౌతమ బుద్ధుని తాత్విక దృష్టి

భారతదేశంలో అత్యంత ప్రాచీనమైన, ప్రకృతి ఆధారిత పండుగలలో సంక్రాంతి ఒకటి. ఇది కేవలం పంటల పండుగ మాత్రమే కాదు; మానవ జీవనానికి, ప్రకృతికి మధ్య ఉన్న అనుబంధాన్ని గుర్తు చేసే మహత్తర సందర్భం. ఈ పండుగను గౌతమ బుద్ధుని బోధనల దృష్టితో పరిశీలిస్తే, ఇందులో లోతైన మానవీయ, నైతిక విలువలు ప్రతిఫలిస్తాయి.

గౌతమ బుద్ధుడు అహింస, కరుణ, మితభోగం, సమతా భావం వంటి సిద్ధాంతాలను బోధించాడు. సంక్రాంతి పండుగ కూడా ఇదే భావనలను ప్రతీకాత్మకంగా వ్యక్తపరుస్తుంది. రైతు తన శ్రమ ఫలితాన్ని ప్రకృతికి కృతజ్ఞతగా సమర్పిస్తాడు. ఇది బుద్ధుడు చెప్పిన కృతజ్ఞతా భావంకు ప్రతిరూపం.

భోగి రోజున పాతవి త్యజించి, కొత్త జీవనానికి సిద్ధమవడం జరుగుతుంది. ఇది బుద్ధుని అనిత్యత సిద్ధాంతంను గుర్తు చేస్తుంది. ప్రపంచంలో ఏదీ శాశ్వతం కాదని, మార్పును స్వీకరించడమే నిజమైన జ్ఞానం అని బుద్ధుడు బోధించాడు. భోగి మంటలు మన లోపాలను, ద్వేషాన్ని, అహంకారాన్ని దహనం చేసి, మనసును శుభ్రపరచే సంకేతంగా భావించవచ్చు.

సంక్రాంతి రోజున కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, గ్రామస్తులు ఒకచోట చేరి ఆనందాన్ని పంచుకుంటారు. ఇది బుద్ధుడు ప్రబోధించిన సామూహిక జీవనం, పరస్పర సహకారంకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. వ్యక్తిగత సుఖం కంటే సమూహ సంక్షేమమే ముఖ్యమని ఆయన బోధనల సారాంశం.

కనుమ రోజున పశువులను గౌరవించడం ద్వారా మనిషి–ప్రకృతి–జంతు సంబంధాన్ని గుర్తిస్తాం. ఇది బుద్ధుని సర్వజీవ కరుణ సిద్ధాంతానికి అద్దం పడుతుంది. ప్రతి జీవి బాధను అర్థం చేసుకొని దయతో వ్యవహరించడమే నిజమైన ధర్మమని ఆయన చెప్పారు.

అందుకే, సంక్రాంతి పండుగను కేవలం సంప్రదాయంగా కాకుండా, గౌతమ బుద్ధుని బోధనలతో మేళవించి జీవిస్తే, అది మన జీవితాన్ని మరింత శాంతియుతంగా, సార్థకంగా మార్చగలదు.