కుప్పకూలే దశలో ఉత్తర RRR ?
ఉత్తర RRR కుప్పకూలే దశలో…టెండర్లు నిలిచాయి,నిధులు ఆగాయి, భూసేకరణ బ్లాక్!
జ్ఞానతెలంగాణ,స్టేట్ బ్యూరో :
ప్రతిపాదిత రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు (RRR) ఉత్తర భాగం పనులపై పురోగతి లేకపోవడం రాష్ట్రాభివృద్ధి దిశలో పెద్ద సమస్యగా మారుతోంది. సంగారెడ్డి నుంచి చౌటుప్పల్ వరకు 162 కిలోమీటర్ల పొడవున నిర్మించాల్సిన ఈ రహదారికి గత ఏడాది డిసెంబర్లోనే ఎన్హెచ్ఏఐ నుండి టెండర్లు పిలిచినా, ఏడాది గడిచిన ఇప్పుడు కూడా బిడ్లు తెరవలేని స్థితి నెలకొంది. మొదట నాలుగు లేన్ల రహదారిగా ప్రణాళిక చేసిన ఈ ప్రాజెక్టును పెరుగుతున్న ట్రాఫిక్ దృష్ట్యా ఆరు లేన్లుగా మార్చడంతో మొత్తం వ్యయం భారీగా పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో నిధుల విడుదల జరగకపోవడం, భూసేకరణ పూర్తికాకపోవడం, పాత బిడ్లను కొనసాగించాలా లేక కొత్తగా టెండర్లు పిలవాలా అన్న సందిగ్ధతతో ప్రాజెక్టు పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. అధికారులు పాత బిడ్లను తెరిస్తే న్యాయపరమైన చిక్కులు ఏర్పడే అవకాశముందని, అందుకే కేంద్రం నుండి స్పష్టత వచ్చే వరకు ముందడుగు వేయడం కష్టమని భావిస్తున్నారు.
మారిన ప్రణాళిక ప్రకారం ఆరు లేన్ల రహదారి కోసం ఎన్హెచ్ఏఐ రూ.18,660 కోట్లు అవసరమని ప్రతిపాదించినప్పటికీ, కేంద్రం ఇప్పటికే విడుదల చేసిన నిధులు రూ.7,104 కోట్లకే పరిమితమయ్యాయి. మొత్తం 4,900 ఎకరాలు సేకరించాల్సి ఉండగా, ముఖ్యంగా చౌటుప్పల్, రాయగిరి పరిధుల్లో భూసేకరణ ఇంకా పూర్తికాలేదు. గతంలో భూములు ఇచ్చిన రైతులే ఇప్పుడు మార్కెట్ ధరలు పెరిగిన నేపథ్యంలో పరిహారం పెంచాలని డిమాండ్ చేస్తూ కోర్టులను ఆశ్రయించడంతో ప్రక్రియ నిలిచిపోయింది. భూసేకరణ సమస్యలతో రోడ్డు ప్రాజెక్టులు నిలిచిపోవడం, వ్యయం పెరగడం, ఇప్పటికే వేసిన ఖర్చు వృథా కావడం దృష్ట్యా పార్లమెంటరీ ప్యానల్ స్పష్టంగా “వంద శాతం భూసేకరణ పూర్తయ్యే వరకు పనులు ప్రారంభించకూడదు” అని కేంద్రానికి సూచించడంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టమైంది.
ఇక మరోవైపు ఎన్డీయేయేతర రాష్ట్రాల పట్ల కేంద్రం ఆచితూచి వ్యవహరిస్తోందనే భావన రాష్ట్ర అధికార వర్గాల్లో బలపడుతోంది. సీఎం, మంత్రులు పలుమార్లు విజ్ఞప్తులు చేసినప్పటికీ రాష్ట్ర ప్రాజెక్టులపై కేంద్రం స్పందన లేకపోవడం ఈ అనుమానానికి బలం చేకూర్చుతున్నది. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తిగా ఎన్హెచ్ఏఐ ఆధ్వర్యంలో చేపట్టాల్సినదే అయినప్పటికీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అత్యుత్సాహంతో దక్షిణ భాగాన అలైన్మెంట్ను రూపొందించి కేంద్రానికి పంపడం కూడా కేంద్ర నిర్ణయం మరింత ఆలస్యమయ్యేలా చేస్తున్నదన్న అభిప్రాయాలు వినిపిస్తున్నాయి.
భూసేకరణలో నెలకొన్న ప్రతిష్ఠంభనతో పాటు, అధికారులు ఏర్పాటు చేసిన ఆర్బిట్రేషన్ ప్రక్రియ కూడా రైతుల సమస్యలను పట్టించుకోకపోవడంతో పరిహారం చెల్లింపులో పురోగతి కనబడడం లేదు. భూములు సేకరించని పరిస్థితిలో పీపీపీఏసీ నుంచి మారిన ప్రణాళికలకు ఆమోదం రావడం కష్టమవుతుందని, ఆమోదం లేకుండా కేంద్ర బడ్జెట్ కేటాయింపులు జరగవని నిపుణులు అంటున్నారు. ఫలితంగా, ప్రాజెక్టు ఖర్చు రోజురోజుకూ పెరుగుతుండగా, నిర్మాణం ప్రారంభానికి కూడా వీలు లేకపోవడం రాష్ట్ర రవాణా మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో కేంద్రం నుంచి స్పష్టమైన ఆమోదం, పూర్తిస్థాయి భూసేకరణ, అప్డేటెడ్ నిధుల కేటాయింపు—ఇవి పూర్తయ్యే వరకు RRR ఉత్తర భాగం ముందుకు కదిలే అవకాశాలు చాలా స్వల్పంగా కనిపిస్తున్నాయి.
